Bir harf notu, öğrencinin hangi noktada olduğunu gösterir. Ancak oraya nasıl geldiğini, hangi alanlarda geliştiğini ya da bundan sonra neye odaklanması gerektiğini açıklamaz.
İşte anlatı temelli geri bildirimin asıl değeri burada ortaya çıkar.
Bir Harf Notu Bize Gerçekten Ne Söyler?
Bir B+, elbette bir bilgidir. Ancak oldukça sınırlı bir bilgidir.
Öğrencinin belirli bir ölçüte göre o andaki durumunu gösterir. Fakat bu notun arkasındaki gelişim sürecini anlatmaz:
- Öğrenci önceki değerlendirmeye göre ilerledi mi?
- Hangi becerisi gelişti?
- Hâlâ nerede zorlanıyor?
- Bir sonraki adım ne olmalı?
Aslında bu, not sisteminin bir kusuru değildir. Notların amacı zaten çok miktarda bilgiyi tek bir sembol veya puanla özetlemektir.
Sorun, bu sembol öğrencinin durumu hakkında ebeveyne sunulan tek bilgi olduğunda başlar. Çünkü bilgiyi özetlemek, aynı zamanda ayrıntıların büyük bölümünü geride bırakmak anlamına gelir.
Aynı Not, Tamamen Farklı İki Durumu Gizleyebilir
Örneğin iki öğrencinin de matematik notu B olsun.
İlk öğrenci son iki aydır düzenli olarak gelişiyor olabilir. İkinci öğrenci ise ilk ay çok iyi performans gösterdikten sonra giderek zorlanmaya başlamış olabilir.
Kâğıt üzerinde ikisinin de notu aynıdır.
Ancak öğretmen veya özel ders eğitmeni açısından bu iki öğrenci aynı durumda değildir. Ebeveyn açısından da aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Çünkü asıl soru şudur:
"Bu öğrenci buraya nasıl geldi ve bundan sonra ne yapmalıyız?"
Tek başına bir not bu soruyu yanıtlayamaz.
Anlatı temelli geri bildirim ise tam olarak bu noktada devreye girer.
Anlatı Temelli Geri Bildirim Ne Ekler?
İyi hazırlanmış bir anlatı temelli geri bildirim, yalnızca notun yanına birkaç cümle eklemek değildir.
Notun tek başına gösteremediği en az üç önemli bilgiyi görünür hâle getirir.
1. Gelişim Yönünü Gösterir
Öğrencinin önceki değerlendirmeye göre nerede ilerlediğini veya zorlanmaya başladığını ortaya koyar.
Örneğin:
"Önceki değerlendirmeye göre denklem çözme konusunda belirgin bir ilerleme gösterdi."
Bu ifade, yalnızca mevcut puanı görmekten çok daha anlamlıdır.
2. Genel Bir Yargı Yerine Somut Bir Gözlem Sunar
"Matematikte daha çok çalışmalı." demek yerine, öğrencinin gerçekten hangi beceride zorlandığını belirtir:
"Çok adımlı problemlerde çözüm yolunu doğru kuruyor; ancak işlemlerini yazılı olarak adım adım göstermekte zorlanıyor."
Böylece öğrenci, öğretmen ve ebeveyn için gelişim alanı daha net hâle gelir.
3. Bir Sonraki Adımı Gösterir
Geri bildirimin amacı yalnızca mevcut durumu açıklamak değildir. Öğrenmenin devamını desteklemektir.
Örneğin:
"Önümüzdeki dönemde çözüm adımlarını yazılı olarak ifade etmeye yönelik kısa çalışmalar yapacağız."
Böylece geri bildirim yalnızca bir değerlendirme değil, öğrenme sürecinin bir parçası hâline gelir.
İnsanlar Anlatı Temelli Geri Bildirime Neden Farklı Tepki Verir?
Bir not genellikle tek bir tepki doğurur:
"İyi mi, kötü mü?"
Bir anlatı ise daha anlamlı bir konuşmanın başlangıcı olabilir:
"Gelişim gösteriyor denildiğinde tam olarak hangi konuda gelişti?"
veya:
"Bu alanda zorlanıyorsa evde biz nasıl destek olabiliriz?"
Bu fark özellikle öğrencinin zorlandığı dönemlerde önem kazanır.
Çünkü düşük bir not, tek başına verildiğinde kolayca bir sonuç veya hüküm gibi algılanabilir.
Oysa açıklayıcı bir geri bildirim, aynı durumu bir gelişim fırsatı olarak gösterebilir.
Peki Anlatı Temelli Geri Bildirim Çok Fazla Zaman Almaz mı?
Bu, eğitimcilerin haklı olarak dile getirebileceği bir endişedir.
Otuz öğrencinin her biri için her değerlendirme döneminde sıfırdan rapor yazmak gerçekten zaman alır. Özellikle öğretmenin öğrencileri zaten değerlendirdiği, notları girdiği ve gözlemlerini tuttuğu düşünüldüğünde, aynı bilgiyi bir kez daha uzun uzun yazmak ciddi bir iş yükü oluşturabilir.
Ancak çözüm, anlatı temelli geri bildirimden vazgeçmek değildir.
Çözüm, zaten sahip olduğunuz bilgileri etkili bir anlatıya dönüştürme sürecini kolaylaştırmaktır.
ClassLedger tam olarak bu noktadaki boşluğu hedefler.
Zaten girdiğiniz puanları ve değerlendirme bilgilerini kullanarak bir geri bildirim taslağı oluşturur. Ardından kontrol ve karar yine eğitimciye aittir.
Her kelimeyi gözden geçirir, düzenler ve paylaşmadan önce onaylarsınız.
Bu nedenle amaç öğretmenin değerlendirme yetkisini devretmek değil, raporlama sürecindeki zaman kaybını azaltmaktır.
Başlamak İçin Rapor Sisteminizi Değiştirmenize Gerek Yok
Anlatı temelli geri bildirim kullanmaya başlamak için mevcut değerlendirme sisteminizi tamamen değiştirmeniz gerekmez.
Notunuzu veya puanınızı kullanmaya devam edin.
Bir sonraki değerlendirmede bunun yanına yalnızca iki veya üç cümle eklemeyi deneyin:
- Önceki değerlendirmeye göre ne değişti?
- Hangi somut beceri veya davranış gözlemlendi?
- Bir sonraki adım ne olacak?
Örneğin:
"Elif, önceki değerlendirmeye göre kesirlerle işlem yapma konusunda belirgin ilerleme gösterdi. Özellikle toplama ve çıkarma işlemlerinde daha az desteğe ihtiyaç duyuyor; ancak problem içinde hangi işlemi kullanması gerektiğine karar verirken hâlâ zorlanıyor. Önümüzdeki dönemde bu beceriyi günlük yaşam problemleri üzerinden pekiştireceğiz."
Birkaç cümle yeterlidir.
Önemli olan raporun uzunluğu değil, öğrencinin öğrenme sürecini açıklaması ve bir sonraki adımı göstermesidir.
Asıl Test Şu Olabilir
Kendinize iki soru sorun:
Harf notunu kaldırıp yalnızca anlatıyı bıraksaydınız, ebeveyn öğrencisi hakkında önemli bir bilgiyi kaybeder miydi?
Peki:
Anlatıyı kaldırıp yalnızca harf notunu bıraksaydınız, önemli bir bilgiyi kaybeder miydi?
Çoğu durumda cevap oldukça açıktır.
Not, öğrencinin durumunu özetler.
Anlatı ise o durumun ne anlama geldiğini açıklar.
İkisi birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir. Aksine, birlikte kullanıldıklarında çok daha anlamlı bir değerlendirme ortaya çıkar.
Nasıl Başlayabilirsiniz?
Bir sonraki değerlendirme döneminizde bunu küçük bir adımla deneyebilirsiniz:
- Bir öğrenci seçin. Mevcut notunun veya puanının yanına üç cümlelik bir geri bildirim yazın.
- Üç soruya cevap verin. Önceki değerlendirmeye göre ne değişti? Somut olarak ne gözlemlediniz? Sıradaki adım ne?
- Geri bildirimi öğrenci veya ebeveynle paylaşın. Sonrasında ortaya çıkan konuşmanın, yalnızca bir not paylaşmaktan nasıl farklı olduğunu gözlemleyin.
Eğer bir öğrenci için faydalı olduğunu görüyorsanız, bunu düzenli bir uygulamaya dönüştürün.
Sonrasında asıl sorunuz şu olabilir:
"Bunu daha iyi değil, daha az zaman harcayarak nasıl yapabilirim?"
Son Bir Düşünce
Bir not, aileye öğrencinin nerede olduğunu söyleyebilir.
Ancak öğrencinin oraya nasıl geldiğini, hangi becerilerinin geliştiğini, nerede zorlandığını ve bundan sonra ne yapılması gerektiğini açıklamak notun görevi değildir.
İşte anlatı temelli geri bildirim bu noktada değer kazanır.
Çünkü iyi bir geri bildirim yalnızca öğrenciyi değerlendirmez; öğrenmenin yönünü de görünür hâle getirir.
Üstelik bunu yapmak, eğitimcinin akşamlarını rapor yazmakla geçirmek zorunda olduğu anlamına gelmez.
ClassLedger, zaten tuttuğunuz puan ve değerlendirme bilgilerini kullanarak anlatı temelli bir rapor taslağı oluşturur. Son söz her zaman eğitimcinindir: her kelimeyi gözden geçirir, düzenler ve paylaşmadan önce onaylarsınız.